Ponad 100 postępowań zakupowych zrealizowanych w 2025 roku, przegląd 4,7 tys. obiektów i wniosek, który trudno zignorować: około 2,5 tys. z nich może dalej funkcjonować, ale głównie jako ukrycia, nie pełnowartościowe schrony. To dobrze oddaje stan obecny – system istnieje, lecz jego realna zdolność ochrony ludności pozostaje ograniczona.
Sedno problemu nie leży już w braku analiz czy regulacji. Tych jest wiele. Brakuje natomiast przełożenia na konkret: na inwestycje, które faktycznie zwiększają poziom bezpieczeństwa.
Dane z ogólnopolskiej inwentaryzacji Państwowej Straży Pożarnej oraz analizy porównawczej rozwiązań międzynarodowych pokazują wyraźnie skalę wyzwania. Obecnie jedynie około 3–4% mieszkańców Polski ma dostęp do trwałych budowli ochronnych. To poziom niewystarczający w kontekście współczesnych zagrożeń – zarówno militarnych, jak i niemilitarnych.
Analiza rozwiązań stosowanych w innych krajach prowadzi do jednego wniosku: skuteczne systemy ochrony ludności nie opierają się na doraźnych działaniach, lecz na konsekwentnie budowanej architekturze zdolności. Obejmuje ona nie tylko same obiekty, ale także ich integrację z systemami zarządzania kryzysowego, logistyką, łącznością i procedurami operacyjnymi. Schron nie jest produktem – jest elementem systemu.
W tym kontekście kluczowe stają się pytania, które powinny poprzedzać każdą decyzję inwestycyjną:
czy budujemy rozwiązania systemowe, czy jedynie kupujemy pojedyncze produkty,
czy planujemy docelową odporność, czy reagujemy doraźnie,
czy wiemy, jakie zdolności są niezbędne w pierwszych godzinach kryzysu.
Dlatego powstał raport „Obrona Cywilna 2026 – Gotowość w Praktyce”. To opracowanie, które łączy analizę rynku, doświadczenia z postępowań zakupowych oraz przegląd rozwiązań polskich i światowych, tworząc praktyczny przewodnik dla samorządów i decydentów.
To nie jest kolejna strategia ani zbiór ogólnych rekomendacji. To konkretne wskazówki: jak projektować, jak kupować i jak wdrażać rozwiązania, które rzeczywiście zwiększają bezpieczeństwo mieszkańców.
Bo bezpieczeństwo nie powstaje na papierze.
Powstaje dopiero wtedy, gdy zaczynają powstawać realne obiekty, systemy i zdolności – sprawdzone w praktyce, a nie tylko opisane w dokumentach.
